अनाहत भाग 5

#कालगर्भ 

#अनाहत

 भाग ५: तिसरा मोर ?? 

पुढे जाण्याआधी… भाग तीन मध्ये काही भाग चुकून लिहायचा राहिला होता तो आता अपडेट करण्यात आला आहे ज्यांना शंका होती त्या वाचकांनी कृपया पुन्हा एकदा भाग तीन वाचावा. 

भाग ४ च्या शेवटी वैदर्भी एका अत्यंत भयानक चक्रव्यूहात अडकली होती. विठ्ठलदासला मुक्त करण्याच्या नादात तिच्याकडून अनपेक्षितपणे एका गडद, तामसी शक्तीचे बंधन पूर्ण झाले होते.

पंढरपूरच्या विठ्ठल मंदिराच्या महाद्वारात, आषाढी एकादशीच्या पावन पहाटे, वैदर्भीच्या हातातील ती 'धूप-छाव' पैठणी साडी हळूहळू आपला मूळ रंग सोडून गर्द काळी पडू लागली होती. पदरावरील तो तिसरा मोर जणू एखाद्या जिवंत, हिंस्र प्राण्यासारखा भासत होता. मंदिराच्या गाभाऱ्यातून विठ्ठलाच्या भजनाऐवजी राघवेंद्र सावंतचा तो अट्टहासाचा आवाज घुमत होता.

वैदर्भीचे हात कापू लागले. तिने भीतीने तो पदर स्वतःपासून लांब केला. "हे... हे कसं शक्य आहे? मी तर वाईच्या त्या विहिरीतून तोच मणी आणला होता, जो विठ्ठलदासचा होता!" वैदर्भीचा आवाज रडवेला झाला.

तो वृद्ध पुजारी, ज्याचे नाव नारायण शास्त्री होते, त्यांनी वैदर्भीला बाजूला ओढले आणि गंभीर आवाजात म्हणाले, "मुली, वाईच्या त्या विहिरीत फक्त विठ्ठलदासचे रक्त सांडले नव्हते. त्या रात्री विठ्ठलदासला मारल्यानंतर, पश्चात्तापाने किंवा अतिरेकी उन्मादाने त्या सावकाराचाही तिथेच हृदयविकाराने मृत्यू झाला होता. विठ्ठलदासच्या पवित्र ऊर्जेला बांधून ठेवण्यासाठी, त्या सावकाराच्या तांत्रिकाने त्या पैठणीच्या पदरावर गुप्तपणे एक 'तिसरा मोर' विणला होता. तू जो मणी आणलास, तो विठ्ठलदासचा नव्हता, तर तो त्या सावकाराच्या अहंकाराचा आणि क्रोधाचा 'तामसी मणी' होता! तू तो मणी बसवून त्या सावकाराच्या आत्म्याला, म्हणजेच सावंत घराण्याच्या त्या काळ्या शक्तीला संपूर्ण जगावर राज्य करण्याचा अधिकार दिलास!"

"नाही... माझ्याकडून हे पाप कसं झालं?" वैदर्भीने डोक्याला हात लावला. तिच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले.

त्याच क्षणी, मंदिराच्या महाद्वारात वारीच्या गर्दीत एक प्रचंड गोंधळ उडाला. आकाश अचानक काळ्या ढगांनी दाटून आले. चंद्रभागेच्या शांत पात्रात मोठ्या लाटा उसळू लागल्या. आणि गर्दीतून वाट काढत, डोक्यावर पट्टी बांधलेला, रक्ताने माखलेला राघवेंद्र सावंत तिथे प्रकट झाला. वाड्यात विठ्ठलदासच्या हाताने मार खाल्ल्यानंतरही तो जिवंत होता, कारण आता त्याच्या मागे त्या तिसऱ्या मोराची, म्हणजेच त्याच्या खापरपणजोबांची असुरी शक्ती उभी होती. त्याचे डोळे आता पूर्णपणे काळे झाले होते, त्यात पांढरा भाग दिसतच नव्हता.

"वैदर्भी! थँक्यू..." राघवेंद्रचा आवाज दोन माणसांचा एकत्र यावा तसा घुमला. "माझ्या पणजोबांनी जे स्वप्न पाहिलं होतं, ते आज तू पूर्ण केलंस. 

तू असं काही करशील ह्याची मला आधीच कल्पना आली होती. म्हणूनच मी विठ्याचा मणी माझ्या आजोबांच्या मणीने बदलला. या पैठणीची काळी शक्ती आता माझ्या अधीन आहे. या शक्तीच्या बळावर मी संपूर्ण फॅशन जगतात आणि लोकांच्या मनावर राज्य करीन. जो ही साडी नेसेल किंवा हिच्या संपर्कात येईल, तो माझा गुलाम होईल!"

राघवेंद्रने वैदर्भीच्या हातातून ती काळी पडलेली पैठणी साडी एका झटक्यात खेचून घेतली. साडी त्याच्या हातात जाताच, त्या साडीतून काळ्या धुराचे लोट बाहेर पडले. 

आषाढी एकादशीच्या दिवशी जिथे फक्त सात्त्विकता असायची, तिथे आता एक भयाण, नकारात्मक दडपण आले. वारकरी भीतीने पळू लागले, टाळ-मृदंगाचे आवाज थांबले.

"राघवेंद्र, थांब! विठ्ठल तुला कधीच माफ करणार नाही," वैदर्भी ओरडली.

राघवेंद्रने क्रूरपणे हसून साडी हवेत उडवली आणि म्हणाला, "तुझा विठ्ठलदास आता कधीच प्रकट होणार नाही, कारण त्याच्या मुक्तीचा धागा मी कायमचा तोडून टाकला आहे!" राघवेंद्र साडी घेऊन त्याच्या सुरक्षारक्षकांच्या गराड्यात एका मोठ्या काळ्या गाडीत बसून निघून गेला.

वैदर्भी नामदेव पायरीवर कोसळली. ती पूर्णपणे हरली होती. तिच्या प्रॅक्टिकल आणि लॉजिकल डोक्याने कधी विचारही केला नव्हता की ती अशा आध्यात्मिक आणि तांत्रिक युद्धाच्या मधोमध येऊन उभी राहील. तिची डिझायनर बनण्याची महत्त्वाकांक्षा आता कुठल्या कुठे गायब झाली होती. तिच्या मनात आता फक्त एकच भावना होती— विठ्ठलदासशी केलेल्या प्रतारणेचे दुःख.

"मी काय करू माऊली? विठ्ठलदास कुठे आहे? तो माझ्याशी का नाही बोलत?" वैदर्भीने विठ्ठल मंदिराच्या कळसाकडे पाहत आर्त हाक मारली.

नारायण शास्त्री तिच्या जवळ आले आणि तिच्या खांद्यावर हात ठेवत म्हणाले, "मुली, विठ्ठलदासचा आत्मा आता त्या काळ्या पैठणीच्या बंधनात अडकला आहे. तो स्वतःहून प्रकट होऊ शकत नाही. पण एक मार्ग आहे. मागच्या जन्मी विठ्ठलदासने जेव्हा ही पैठणी विणायला घेतली होती, तेव्हा त्याने रुक्मिणीला एक वचन दिले होते. त्याने म्हटले होते की, जर कधी त्याच्या कलेवर किंवा त्यांच्या प्रेमावर संकट आले, तर तो 'भक्तीचा चौथा धागा' वापरेल."

"चौथा धागा? म्हणजे काय शास्त्रीजी?" वैदर्भीने डोळे पुसत विचारले.

"विठ्ठलदासने साडी विणताना केवळ सूत वापरले नव्हते, तर त्याने संत तुकाराम महाराजांच्या गाथेतील काही निवडक आणि अत्यंत पवित्र अभंग त्या साडीच्या गाठींमध्ये गुप्तपणे विणले होते. त्याला 'मंत्रगाठ' म्हणता येईल. जर तू ते अभंग शुद्ध अंतःकरणाने, पश्चात्तापाच्या भावनेने गायलेस, तर त्या साडीतील तो तिसरा मोर जळून खाक होईल आणि विठ्ठलदास मुक्त होईल. पण त्यासाठी तुला त्या साडीच्या अगदी जवळ जावे लागेल. आणि राघवेंद्र आता ती साडी घेऊन कुठे गेला असेल माहीत आहे?"

वैदर्भीने विचार केला. 

राघवेंद्र हा फॅशन बिझनेसमन होता. तो या साडीचा वापर स्वतःच्या फायद्यासाठी करणार होता. तिने लगेच तिचा टॅबलेट चालू केला. राघवेंद्रच्या कंपनीचे लाइव्ह अपडेट्स पाहिले.

तिचे डोळे विस्फारले. 

राघवेंद्रने आज दुपारी बारा वाजता पंढरपूरच्या एका मोठ्या सांस्कृतिक हॉलमध्ये आंतरराष्ट्रीय मीडियासमोर 'द ब्लॅक पेशवाई पैठणी' चे अनावरण करण्याचे ठरवले होते. तो ती साडी एका प्रसिद्ध परदेशी मॉडेलला नेसवून तिचे प्रदर्शन करणार होता. त्या साडीच्या माध्यमातून तो त्या तांत्रिक शक्तीचा प्रभाव तिथे उपस्थित असणाऱ्या सर्व प्रभावशाली लोकांवर पाडणार होता.

"मला तिथे जावंच लागेल. दुपारी बारा वाजेपर्यंत मला ती मंत्रगाठ शोधावी लागेल," वैदर्भी उठली.

"पण मुली, तो चौथा धागा, ती मंत्रगाठ नेमकी कोणती आहे, हे तुला कुठे सापडेल?" शास्त्रीजींनी विचारले.

वैदर्भीने तिच्या गळ्याकडे पाहिले. तिच्या गळ्यावरचा तो तुळशी माळेचा वळ आता अधिकच गडद आणि निळा झाला होता. 

ती अतिशय ठामपणे म्हणाली, "माझा मागचा जन्म मला उत्तर देईल. विठ्ठलदासने मला स्वप्नात वाईचा पत्ता दाखवला, विहिरीचा पत्ता दाखवला... तर तो अभंगही माझ्याच स्मृतीत कुठेतरी दडला असेल."

दुपारचे साडेअकरा वाजले होते. 

पंढरपूरच्या राघव कला केंद्रा'बाहेर आलिशान गाड्यांची गर्दी झाली होती. देश-विदेशातून आलेले फॅशन डिझायनर्स, फोटोग्राफर्स आणि मीडिया चॅनेल्सचे कॅमेरे सज्ज होते. हॉलच्या आत कडक सुरक्षा व्यवस्था होती. प्रत्येक पाहुण्याची तपासणी केली जात होती.

वैदर्भीने एका फॅशन जर्नलिस्टचा पास बनावट आयडी वापरून मिळवला. तिने कॅमेरा हातात घेतला आणि ती हॉलच्या आत शिरली. हॉलमध्ये प्रचंड रोषणाई होती, पण वातावरण खूप जड आणि गूढ होते. लोकांना कळत नव्हते, पण तिथे आल्यावर प्रत्येकाला डोकेदुखी आणि अस्वस्थता जाणवत होती. हा त्या काळ्या पैठणीचाच प्रभाव होता.

ठीक बारा वाजता स्टेजवर गडद लाल प्रकाश पसरला. 

राघवेंद्र सावंत एका सुटाबुटात स्टेजवर आला. त्याच्या चेहऱ्यावर एक अमानुष, विजयी हास्य होते.

"लेडीज अँड जंटलमॅन, वेलकम टू द फ्युचर ऑफ फॅशन! आज मी तुमच्यासमोर सादर करत आहे— 'द इटरनल ब्लॅक पैठणी'. ही साडी नेसणारी स्त्री सामान्य राहणार नाही, ती सौंदर्याची आणि सत्तेची राणी बनेल!" राघवेंद्रने घोषणा केली.

स्टेजच्या पाठीमागचा पडदा सरकला. 

एका परदेशी मॉडेलने ती गर्द काळी पैठणी साडी नेसली होती. ती साडी नेसताच त्या मॉडेलचे डोळे निर्जीव वाटू लागले, जणू ती एका बाहुलीसारखी राघवेंद्रच्या इशाऱ्यावर चालत होती. 

साडीच्या पदरावरील तो तिसरा मोर प्रकाशात चमचम करत होता, आणि त्यातून एक अदृश्य, काळी ऊर्जा हॉलमध्ये पसरत होती. लोक संमोहित झाल्यासारखे साडीकडे पाहत टाळ्या वाजवू लागले.

वैदर्भी स्टेजच्या अगदी जवळ, मीडिया गॅलरीत उभी होती. तिने साडीच्या पदराकडे पाहिले. तिचे मन भूतकाळात धावू लागले. वाईचा तो वाडा... तो पाऊस... विठ्ठलदासचे ते शब्द— 'प्रत्येक धाग्यासोबत त्या विठूरायाचं नाव घेतलंय ग...'

अचानक वैदर्भीच्या डोळ्यासमोर काही प्रसंग येऊ लागले. तिच्या डोळ्यांसमोर मागच्या जन्मीचा तो क्षण आला, जेव्हा विठ्ठलदासने साडीची शेवटची गाठ मारली होती. तो एक अभंग गुणगुणत होता. तो अभंग वैदर्भीच्या ओठांवर आपोआप आला.

तिने कॅमेरा बाजूला ठेवला. तिने राघवेंद्रच्या क्रूर नजरेची पर्वा न करता, थेट स्टेजच्या दिशेने पाऊल टाकले. तिने मोठ्या आवाजात गायला सुरुवात केली:

धर्माची तूं मूर्ती । पाप पुण्य तुझे हातीं ॥१॥

मज सोडवीं दातारा । कर्मापासूनि दुस्तरा ॥ध्रु.॥

करिसी अंगीकार । तरी काय माझा भार ॥२॥

जिवींच्या जीवना । तुका म्हणे नारायणा ॥३॥

अर्थ

हे परमेश्वरा, तू प्रत्यक्ष धर्माची मुर्ति आहेस, पाप-पुण्य घडवुन आणणे हे सर्वस्व तुमच्या हाती आहे .

या प्रपंच्यातील कर्मापासून माझी सोडवणुक करा .हे परमेश्वरा, माझा स्वीकार केल्याने तुम्हाला माझा भार होईल काय? तुकाराम महाराज म्हणतात जीवाचे जीवन असलेल्या नारायणा मी तुला विनंती करीत आहे .

हळूहळू तिचा आवाज हॉलच्या त्या आधुनिक साऊंड सिस्टीमपेक्षाही मोठा झाला. तो आवाज ऐकताच स्टेजवर उभी असलेली मॉडेल थरथर कापायला लागली. 

अचानक त्या साडीतून काळा धूर निघू लागला.

"सिक्युरिटी! या मुलीला पकडा! हिचा आवाज बंद करा!" राघवेंद्र वेड्यासारखा ओरडला.

पण सुरक्षा रक्षक पुढे येण्याआधीच, वैदर्भीने अभंगाचे पुढचे कडवे गायले. तिने थेट स्टेजवर धाव घेतली आणि त्या काळ्या पैठणीच्या पदराला, म्हणजेच त्या तिसऱ्या मोराला स्वतःच्या हाताने स्पर्श केला.

एक प्रचंड विजेचा झटका बसल्यासारखा आवाज झाला. हॉलमधले सर्व कॅमेरे आणि लाइट्स फुटले. पण यावेळी अंधार झाला नाही, तर त्या पैठणी साडीतून पिवळा, भगवा आणि धूप-छाव रंगाचा एक अद्भूत प्रकाश बाहेर पडला. तो तिसरा मोर हळूहळू जळू लागला. राघवेंद्र सावंत वेदनेने ओरडत स्टेजवर कोसळला.

"विठ्ठलदास! तू मुक्त आहेस!" वैदर्भी आनंदाने ओरडली.

पण... जसा तो तिसरा मोर पूर्णपणे जळून खाक झाला, तशी ती अख्खी साडीच दोन भागांत फाटली! साडीचा अर्धा भाग धूप-छाव रंगात चमकू लागला, पण अर्धा भाग अजूनही काळाकुट्ट राहिला होता.

त्या प्रकाशातून विठ्ठलदासची आकृती बाहेर आली, पण त्याचे रूप यावेळी शांत नव्हते. त्याचे डोळे दुःखाने आणि भीतीने भरलेले होते. त्याने वैदर्भीकडे पाहिले आणि तो म्हणाला, "रुक्मिणी... काय केलंस तू हे? तो अभंग पूर्ण नव्हता. तू अर्धाच अभंग गायलास! तिसरा मोर जळाला, पण त्या सावकाराच्या आत्म्याने आता साडी सोडून एका जिवंत शरीराचा आश्रय घेतला आहे!"

वैदर्भी थिजली. "जिवंत शरीर? कोणाचं?"

विठ्ठलदासने हळूच वैदर्भीच्या स्वतःच्या हातांकडे बोट दाखवले.

वैदर्भीने खाली पाहिले. तिच्या स्वतःच्या गोऱ्या हातांवर, बोटांच्या नखांमधून आता काळीभोर जुनी नक्षी आणि विणकामाचे काळे धागे तिच्या त्वचेच्या आतून बाहेर येत होते! तिच्या डोळ्यांमधील बाहुल्या आता हळूहळू काळ्या पडू लागल्या होत्या.

होय! तो तिसरा मोर जळताना, त्या सावकाराची ती तामसी, असुरी ऊर्जा साडीतून बाहेर पडून थेट वैदर्भीच्या स्वतःच्या शरीरात प्रविष्ट झाली होती! वैदर्भी आता स्वतः त्या शापाची आणि काळ्या शक्तीची वाहक (Host) बनली होती!

वैदर्भीच्या समोर उभ्या असणाऱ्या संकटांची मालिका संपण्याचं नावच घेत नव्हती. हातबल झालेली वैदर्भी आता या नवीन संकटाला कसं सामोरे जायचं या विचारात पडली होती. 

पुढील भागात (भाग ६): स्वतःच्याच शरीरात कोंडलेल्या त्या असुरी शक्तीशी वैदर्भी कशी लढणार? ती स्वतःला विठ्ठलदासच्या शत्रूमध्ये बदलण्यापासून रोखू शकेल का? विठ्ठलदास आपल्या प्रेमाला वाचवण्यासाठी काय करणार? जाणून घेण्यासाठी वाचा अनाहत भाग ६!

क्रमशः 

13 जून 2026 

नमस्कार मंडळी फक्त 8 भागांची कथा आहे आणि 4 दिवसात संपणार आहे. कारण आधीच लिहून झाली आहे. फॉलो करा सगळे भाग सलग मिळतील. रोज दोन भाग प्रकाशित होतील. 

बाकी सगळं काही दत्तात्रेयार्पणमस्तू!!! शुभं भवतू!!! 

स्वतःला शोधताना - गौरी हर्षल